هدف از تفکیک قوا :  توزیع عاقلانه قدرت میان قوای جامعه است

1 -  قوۀ مقننه

2- قوۀ مجریه

3 – قوۀ قضائیه

قوۀ مجریه :

به کلیه متصدیان دستگاه هایی که کارکرد آنها جنبه اجرایی دارد در حقوق اساسی قوۀ مجریه می گویند .

تماییز مهم قوۀ مقننه و مجریه:

تماییز بین واصفان قواعد قانونی (قوۀ مقننه و مجریان ( قوۀ مجریه)) مهمترین ملاک تفکیک قوا میباشد .

اعضای قوۀ مجریه:

1 –  رئیس کشور  ( پادشاه , رئیس جمهور , یا شورای حاکم )

2 – نخست وزیران و اعضای کابینه 

3 – استانداران , فرمانداران , بخشداران و ...

4 – مجریان ساده ؛ کارشناسان , کارمندان

 وظایف قوۀ مجریه

وظیفۀ قوۀ مجریه از نظر منتسکیو

1 – اعلام جنگ و صلح      2 – استقرار نظم و امنیت     3 – جلوگیری از اشغال کشور

وظایف قوۀ مجریه با نظر حقوقدانان متأخر :

الف ) اجرای تصمیمات قوای دیگر

ب ) تهیه و تدارک تصمیمات یا مشارکت در وضع قانون

ج ) اتخاذ تصمیمات لازم الاجرا

الف ) اجرای تصمیمات قوای دیگر

اجرای تصمیمات تقنینی :پس از قطعی شدن تصویب قانون در نهاد قانون گذاری قوۀ مجریه به عنوان اصلی ترین مجری قانون , مکلف به اجرای آن است .

تصمیمات قوۀ قضائیه : احکام قضایی پس از صدور به مرحلۀ اجرا میرسند ( یعنی آرای لازم الأجرا ) قوۀ مجریه مکلف است کلیه لوازم و وسایل مورد نیاز را برای اجرای آنها بکار برد .

مثال : در دادگاهی رأیی صادر میشود , قوۀ مجریه موظف به اجرای آن است .

ب ) تهیه و تدارک تصمیمات یا مشارکت در وضع قانون

 تهیۀ مقدمات برای اتخاذ تصمیم است  ( مثال : رئیس مملکت با ارسال پیام  به پارلمان خط و مشی به قوۀ مقننه می دهد  , به این طریق قوۀ مقننه ملزم می شود که شیوۀ قانون گذاری یا تعین اولویتهای خود را در بستر خواستهای قوۀ مجریه به جان اندازد .

مثال : 

1 – پیام سالانه رئیس جمهور آمریکا به کنگره

2 – پیام رئیس جمهور فرانسه به پارلمان

3 – در ایران : در تدوین برنامۀ سالانۀ بودجه ( که ترکیبی از طرح و لایحه و در دست دولت است , سیاست کلی را دولت میدهد که مجلس در صورت پذیرفتن وارد جزئیات میشود . )

قوۀ مجریه با ابتکار قانون یعنی : 1 – تهیه لوایح   2 - مشارکت در جلسات پارلمان  3 – دفاع از خواست های خود , استخوان بندی تصمیمات دستگاه قانون گذاری را تعیین میکند .

ج ) اتخاذ تصمیمات لازم الاجرا

 1-  قوۀ مجریه در بسیاری از موارد برای ادارۀ کشور از خود ابتکار داشته و کار را به سامان میرساند

پس در این صورت به قوۀ مجریه اجازه داده میشود اتخاذ تصمیم نماید .

مثال : اتخاذ تصمیم در امور خارجی کشور و مأموران دیپلماتیک در زمینۀ قراردادها و معاهدات

2 – قوۀ مجریه دارای قدرت نظامنامه ای است  ( تصویب کننده آیین نامه ها است )

3 – سهیم بودن قوۀ مجریه  در:  - برنامه ریزی کلی برای کشور  - سیاست گذاری – تنظیم روابط دیپلماتیک با سایر کشورها و حفظ امنیت داخلی مرزها و پاسداری از حاکمیت و تمامیت ارضی و وحدت ملی

نکته : امضای قوانین مصوب توسط رئیس مملکت ( رئیس جمهور ) در بیشتر مواقع الزامی است , ولی در بعضی کشورها حتی اجازۀ وتو به رئیس مملکت داده شده است .

مثال :

آمریکا : مصوب پارلمان توسط  رئیس جمهور وتو میشود .

فرانسه : رئیس جمهور میتواند بررسی مجدد قانون را از پارلمان بخواهد

از خصایص نظام پارلمانی ( 1 – وتوی قوانین مصوب مجلس توسط رئیس جمهور  2 – بررسی مجدد قوانین تصویب شده پارلمان توسط رئیس مملکت ) است .

ایران : نظام نیمه ریاستی – نیمه پارلمانی است

نکته : در کشور ایران بیش از اینکه ریاستی باشد پارلمانی است یعنی اختیار پارلمان بیشتر است .

انواع  قوۀ مجریه – انواع دولت ها

در نحوۀ ارتباط قوۀ مجریه با قوۀ مقننه سه گونه قوۀ مجریه داریم  : الف ) قوه مجریۀ ریاستی

الف ) قوه مجریۀ ریاستی :

برای تحقق قوۀ مجریه ریاستی شرایط زیر لازم است  :

1 – تفکیک دو قوۀ مجریه و مقننه از لحاظ سازمان و وظایف از یکدیگر ( یعنی حاکمیت ملی بین دو قوه بصورت برابر تقسیم شده است )

2 – قوۀ مجریه ریاستی یک رکنی است یعنی رئیس جمهوری قدرت  رئیس مملکت , رئیس دستگاه اجرایی و اداری را یکجا در اختیار دارد . ( رئیس جمهور + نخست وزیر )

3 – رئیس جمهور در قالب اختیارات اعطایی از سوی قانون اساسی رئیس قوۀ مجریه بوده و وزیران را نصب و عزل می کند ,

• وزیران در برابر رئیس جمهور مسئولیت سیاسی دارن نه در برابر پارلمان

• رئیس جمهور در برابر کنگره پاسخگو است

4 – حیات قوۀ مجریه وابسته به تصمیم پارلمان نیست یعنی نه پارلمان حق عزل رئیس جمهور را دارد و نه رئیس جمهور حق انحلال پارلمان را دارد .

5 – دو قوه از لحاظ نظری نسبت به یکدیگر استقلال دارند و هر کدام وظایف تخصصی دارند و از آنجا که که هیچکدام بر گرفته از دیگری نیست از نظر اندامی ( شکلی و اداری ) نیز از یکدیگر جدا هستند .

نکته :  در نظام ریاستی اصل بر,   برابری – همترازی – استقلال و عدم دخالت متقابل است .

مثال:  قوۀ مجریه ریاستی در آمریکا :

در عمل دخالت در دو قوه مقننه و مجریه مشاهده میشود :

1 – رئیس جمهوری با ارسال پیام سالانه به کنگره خط مشی قانون گذاری را به قوه مقننه تحمیل میکند .

2 – رئیس جمهوری با حق وتوی تعلیقی نسبت به تصمیمات کنگره در جریان تصویب و نوع تصویب اثر میگذارد .

3 – لزوم تأیید مجلس سنا , در مورد انتصابات کارکنان عالی رتبه فدرال یعنی( وزیران , مأموران دیپلماتیک , اعضای دیوان عالی فدرال ) دخالت در قوۀ مجریه است .

ب ) قوه مجریۀ پارلمانی

شرایط تحقق قوۀ مجریۀ پارلمانی :

1 – وجود حداقل دو رکن متمایز در سطح سیاسی : •  یعنی یک رئیس مملکت  ( پادشاه – رئیس جمهور – شورا )

                                                             • و یک رئیس حکومت ( رئیس شورای وزیران – صدر اعظم یا

                                                                                نخست وزیر )       

نکته : رکن اول سیاسی است و رکن دوم در برابر پارلمان مسئولیت سیاسی دارد .

2 – وجود تفکیک نسبی قوا : یعنی  اگر دو قوۀ مجریه و مقننه  از لحاظ ارگانیک از یکدیگر متمایزند ولی از نظر وظایف و اختیارات به صورت جدا و تخصصی عمل نمیکنند .

یعنی قوۀ مجریۀ پارلمانی , همکاری دو قوۀ مجریه و مقننه با یکدیگر در موارد خاص است که قانون اساسی آنرا تعین میکند.

3 – هر کدام از دو قوۀ ( مجریه – مقننه ) مسّلح به ابزار ها و وسایل قانونی هستند که بر یکدیگر تأثیر بگذارند , این ابزارها در بیشتر موارد هم دو قوه را به هم ربط میدهد و هم در برابر زیادت خواهی طرف مقابل به صورت سّد و مانع عمل می کند .

  پارلمان حق دارد دولت را ساقط کند .•

• • دولت هم حق دارد پارلمان را منحل کند .

مثال :

 کشور انگلستان : رئیس کشور پادشاه است  ( ملکه ) نوع سلطنت پارلمانی یا رژیم مشروطه و کلیه مسؤلیت های سیاسی بر عهدۀ نخست وزیر و هیأت وزیران است که در مقابل پارلمان پاسخگو باشند .

کشور فرانسه : رژیم پارلمانی + رژیم جمهوری رئیس مملکت از موروثی  (پادشاه ) به فرد انتخابی (رئیس جمهوری ) انتقال یافت .

  ج ) قوه مجریۀ نیمه ریاستی – نیمه پارلمانی

این قوۀ مجریه دو رکنی است : 1 – رئیس مملکت رئیس جمهور

                                      2 – نخست وزیر ( وزیران ) در برابر پارلمان مسؤلیت سیاسی دارند

رئیس جمهور ← وزیران را منصوب میکند ← وزیران مسؤلیت سیاسی در برابر پارلمان دارند

  →  وزیران مسؤلیت سیاسی در برابر رئیس جمهور دارند.

مثال فرانسه در اکتبر 1958 را در کتاب مطالعه کنید .

ارکان قوۀ مجریه :1 – رئیس کشور

                       2 – نخست وزیر و هیأت وزیران

                        3 – دستگاه اجرایی و اداری

1 – رئیس کشور

رئیس کشور  بر اساس اقتضاعات جامعه عناوین مختلفی دارد :

الف ) پادشاه

اصطلاحاتی مثل  شاه – امپراطور – نگوس یا نجاشی (به امپراطوران حبشه میگفته اند .)

در کشورهای سلطنتی عمدتاً رئیس کشور پادشاه یا ملکه است , البته حوزۀ اختیارات وی در هر کشور با دیگر کشورها متفاوت است شیوۀ انتخاب پادشاه به صورت موروثی است .

انواع نظام پادشاهی

1 - پادشاهی مطلق: علاوه بر موضوع وراثت پادشاه همۀ امور و قوای سیاسی را یکجا در اختیار داشته صفاتی  نظیر استبداد و خودکامگی حاصل این رژیم است . ص 240 پاراگراف 1

2 – پادشاهی محدود : در صورتی که قدرت پادشاه پیرو حوادث تاریخی به اشراف و نجبا و بورژوازی یا مردم سپرده شود سلطنت محدود به وجود می آید . ص 240 پاراگراف 2

3 – پادشاهی پارلمان ( مشروطه سلطنتی) : قدرت بین پادشاه و پارلمان تقسیم شده , یعنی شخص سلطان از مسؤلیت مبرا ماند ولی کلیه اعضای سیاسی قوۀ مجریه (نخست وزیر و وزیران ) در برابر پارلمان مسؤلیت یافتند .

ب ) رئیس جمهوری و نحوۀ انتخاب آن :

در نظام دمکراتیک نوع رژیم سیاسی , جمهوری بوده , فلذا ارادۀ مردم در کلیۀ ارکان جامعه از جمله ریاست کشور نقش اصلی را ایفا میکند . پس رئیس جمهور در نظام جمهوری منتخب مستقیم یا غیر مستقیم مردم است . اصولاً در یک نظام مردم سالار رئیس جمهور توسط مردم انتخاب میشود و شیوۀ اجرای آراء مردم هم به طور مستقیم ( یک درجه ای ) و هم غیر مستقیم ( دو درجه ای ) امکان پذیر است .

1 – مدت دورۀ ریاست جمهوری 

1 – 1 ) طول دورۀ ریاست جمهوری : دورۀ ریاست جمهوری  معمولاً به خاطر جابجایی قدرت و مشارکت حداکثری تمام گروه ها و احزاب , محدود به چند سال است .

در اکثر کشورها به منظور ایجاد حاکمیت با ثبات و پاسخگو رئیس جمهور, یک نفری است ولی در برخی از کشور ها وظایف ریاست جمهور به صورت هیأت مدیره ای یا شورایی انجام میشود , که به آن نظام هیأت مدیره ای یا دسته جمعی میگویند .

دورۀ کوتاه مدت بهتر است زیرا اگر طولانی باشد به سوی استبداد و خودکامگی پیش میرود .

دورۀ ریاست جمهوری بین ۷- ۴ سال است بعضی کشور ها هم مادام العمر است که به سلطنت شبیه است  . صفحه 243

2 -1 ) انتخاب مجدد :       ●در آمریکا رئیس جمهور 4 سال و یک دوره بازگزینی دارد 

                                 ● در آلمان مدت 5 سال و یکبار حق بازگزینی دارد

                                 ● فنلاند مدت 6 سال

                                 ● ایتالیا مدت 7 سال ...

2 – نحوۀ انتخاب رئیس جمهور : (شیوۀ انتخابات رئیس جمهوری )

در نظام جمهوری رئیس جمهور منتخب مستقیم یا غیر مستقیم مردم است . صفحه 244 را بخوانید

3 – ریاست دو یا چند تن :

گاهی بجای اینکه عملکرد های رئیس کشور دست یک نفر باشد به دو یا چند نفر محول میشود .

هدف : ریاست دو یا چند تن سر شکن کردن قدرت اجرایی و احتزاز از تمرکز و اجتناب از استبداد و خودکامگی است .

1 – 3 ) شرایط تحقق ریاست دو تن :

 اصل دوگانگی: یعنی وجود دو رئیس به جای یک نفر ●

• ● اصل برابری: اختیارات دو تن بطوری که هیچکدام بر دیگری برتری ندارد
• ●اصل همکاری: یعنی هیچ یک از آنها در تصمیم گیری بدون موافقت دیگری قادر به اخذ تصمیم نیست . مانند روم قدیم ( صفحه ۲۴۶ )       

 2 – 3 ) شرایط  ریاست چند تن :

اگر هیأتی مرکب از چند نفر اختیارات و وظایف رئیس کشور را تواماً بر عهده داشته باشند اصطلاحاً آن را رژیم هیأت مدیره ای می نامند , شرایط تحقق آن : تصمیمات هیأت به صورت دسته جمعی بوده و با اکثریت آراء اعضا مناط اعتبار است ؟  ( صفحه 247 و 248 )

ج) حقوق و اختیارات رئیس کشور : ( سلطنتی , جمهوری , شورایی )

1 – از نظر تشریفات , برترین شخصیت سیاسی به شمار میرود : انگلستان ملکه از مسئولیت مبرا و ولی برتری مقام امری الزامی است .

2 – رئیس کشور , معمولاً از مسؤلیت مبرا است : منظور از مسئولیت پاسخگویی در برابر پارلمان – هیأت وزیران و نظایر آنها است.

مثال :

- مسئولیت پادشاه در بریتانیا : هم از مسئولیت سیاسی مبرا است و هم مسئولیت جزایی

- مسئولیت در رژیم های جمهوری : اصل بر عدم مسئولیت سیاسی رئیس کشور است اما مسئولیت جزایی دارد .

- مسئولیت رئیس جمهور در آمریکا :  رئیس جمهوری پاسخگوی کنگره نیست ولی در صورت ارتکاب جرم توسط کنگره مورد اتهام و محاکمه قرار می گیرد .

- مسئولیت درفرانسه : مسئولیت سیاسی  ندارد اما در صورت ارتکاب جرم خیانت بزرگ مورد مؤاخذۀ هر دو مجلس قرار میگیرد .

  2 – نخست وزیر و هیأت وزیران

الف) نخست وزیر : رئیس هیأت وزیران , رئیس الوزراء , صدر اعظم نیز خوانده میشود .

در رژیم  های پارلمانی : نخست وزیررئیس رکن مسئول قوۀ مجریه می باشد .

در رژیم های ریاستی : رئیس جمهور علاوه بر وظایف رئیس کشور نقش نخست وزیر را نیز بر عهده دارد , یعنی ریاست کابینه را بعهده دارد و وزیران تویط وی عزل و نصب می شوند .

در رژیم پارلمانی و نیمه ریاستی : نخست وزیر و وزیران , متصدیان مسئول قوۀ اجرایی بوده و نسبت به کلیه اعمال و اقدامات کارگزاران اجرایی پاسخگوی پارلمان می باشند.

ب ) تعیین نخست وزیر : تعیین نخست وزیر در بیشتر کشورها بر عهدۀ رئیس کشور ( پادشاه- رئیس جمهور و ... ) است .

دو مفهوم اصطلاح تعیین : 1 – گزینش ← در میان تعدادی نامزد باشد

                                2 – انتصاب ← مثل کشور انگلستان :تعیین نخست وزیر از سوی مقام                                                           سلطنت (ملکه)میباشد , ولی  یکی ازدو حزب (کارگر و محافظه کار)  اکثریت                                                   مجلس عوام هستند و ملکه باید شخصی را برای نخست وزیری انتخاب کند که از اکثریت                                      مجلس عوام باشد .(اختیار ملکه محدود به انتصاب است) (مثال بلژیک و فرانسه ص251 )    

در رژیم پارلمانی انتخاب نخست وزیر باید از اعتماد اکثریت پارلمان برخوردار باشد .

معرفی از سوی رئیس جمهور ← رأی اعتماد پارلمان ← انتخاب نخست وزیر

ج )تعیین و نصب وزیران :

گزینش وزیران بر عهدۀ نخست وزیر است ,با موافقت ضمنی پارلمان ( نخست وزیر با مشورت پارلمان و انتصاب به عهدۀ رئیس کشور است . )

یعنی پیشنهاد وزراء از سوی نخست وزیر ←توسط رئیس جمهوری منصوب و یا از سمت خود مُنعزِل میگردند .

در بریتانیا ←نخست وزیر کلیه وزراء را بر می گزیند و ملکه آنها را منصوب می کند.

د) ترکیب هیأت وزیران :

1 – نخست وزیر واسطه العقد قوۀ سیاسی و قوۀ اداری – یعنی رابط بین تشکیلات مستقل وزارت خانۀ خود و وزارتخانه های دیگر .

2 – رابطه هیأت وزیران با رئیس کشور و قوای دیگر (قوۀ مقننه و قوۀ قضائیه )

3 –ادارۀ امور کابینه و هماهنگی تصمیمات وزیران

مثال در بریتانیا :دارای شورای وزیران هستند ←شمار کل وزیران حدود ۶۰ تا ۱۰۰ نفر است

و نهادی بنام کابینه ← که تعداد آن ۲۰ نفر است و اعضای آن تعدادی از اعضای وزیران است و بالاترین تصمیمات سیاسی را بصورت دسته جمعی می گیرند .

در فرانسه : بین کابینه و شوراء وزیران وکلیه وزیران در کابینه شرکت دارند,

 ( ریاست شورای وزیران مخصوص ریاست جمهوری و ریاست کابینه متعلق به نخست وزیر است )

خلاصه :

در رژیم ریاستی , رئیس جمهور هم رئیس کشور و هم رئیس دولت است .

در رژیم ریاستی معمولاً انتصاب وزراء از ناحیه  رئیس جمهور بوده و مسئولیت سیاسی آنها فقط در برابر رئیس جمهوری مطرح است . عزل وزراء توسط رئیس جمهور است . 

در رژیم پارلمانی و مختلط ( نیمه ریاستی نیمه پارلمانی ) : وزراء منتخب نخست وزیر بایستی مورد اعتماد پارلمان نیز باشند .

عزل وزراء در رژیم پارلمانی با مکانیسم هایی مثل استیضاح میتواند وزیر را عزل و طرف دیگر نخست وزیر

(رئیس دولت ) نیز حق عزل وزیر را دارد .

3 – دستگاه اجرایی و اداری  

در هیأت وزیران بر حسب موضوعات مختلف :

1 – سیاسی : امور داخلی کشور مانند اداره – انتظامات – مدیریت ها منطقه ای ,استانی و ... در چهار چوب برقراری نظم عمومی توسط وزارت کشور ,فعالیت های دیپلماتیک و کنسول در وزارت خارجه

2 – اجتماعی : وزارت کشور

3 – اقتصادی : مسائل مالی – مالیاتی و اجرای بودجه های سالانه در وزارت اقتصاد

4 – فرهنگی : وزارت ارشاد

وزارت خانه های مختلف که توسط وزیر هدایت میشود وجود دارد .

وزارتخانه :

وزارتخانه تشکیل شده از ادارات کل –ادارات جزء در مرکز کشور و استانها و شهرستانها و بخش های مختلف که تحت نظارت کامل وزیر است .

نکته : نحوه سازماندهی فعالیتهای اجرایی و تقسیم  آن به دستگاه های اداری به مرکب بودن یا بسیط بودن کشور و ابعاد جغرافیایی و میزان جمعیت و شیوۀ تقسیمات کشوری و سایر شرایط سیاسی و اجتماعی بستگی دارد .

مسئولیت قوۀ مجریه :  ● مسئولیت جزایی

                                    ● مسئولیت مدنی

                                    ● مسئولیت قانونی

                                    ● مسئولیت سیاسی

الف ) مسئولیت جزایی

چنانچه اعضای قوۀ مجریه مرتکب عملی نشوند که بر اساس قوانین جزایی جامعه , آن عمل جرم محسوب شود , در دادگاه عمومی –یا ویژه محاکمه میشوند

ب ) مسئولیت مدنی

اصولاً هر کس به دیگری خسارتی بزند بایستی جبران کند , این اصل دربارۀ کلیه اعضای قوۀ مجریه نیز لازم الاتباع است .

ج) مسئولیت قانونی

در صورت عدم انجام وظایف قانونی مصرح در قوانین و عرف اداری و سیاسی امکان عزل آنها ( اعضای قوۀ مجریه ) توسط مقامات ذیصلاح وجود دارد .

د) مسئولیت سیاسی

چنانچه پارلمان احراز نماید که قوۀ مجریه از وظایف و سیاست کلی خود فاصله گرفته است , به عبارت دیگر چنانچه پارلمان از کارایی قوۀ مجریه راضی نباشد , میتواند از مکانیسم هایی مانند ۱ . تذکر ۲ . سؤال  ۳ . استیضاح زمینۀ سقوط آنها را فراهم نماید .

Chapter Five

                                           Sleep

PRE-READING QUESTIONS

Answer :

1 – We are all different , some people need only three hours of sleep a night ...

2 – Yes , they . Many of people cannot fall asleep .

3 - I countdown the numbers when I can’t sleep .

NEW WORD :

Chapter Four

                                   Mexico

 PRE-READING QUESTIONS

Answer :

1 – The United  stase , Guatemala, Belize

2 – Food like beans, maize , avocados , tomatoes , peanuts , chili peppers , vanilla ,chocolate .

3 – I know Mexico City as the capital of Mexico .

4 – I know Mexico city is one of the highest city in the world .

NEW WORD :

Adjective (صفت)

صفت کلمه ای است که اسم را توصیف میکند , و در جواب( چه نوع ؟ ) می آید :

- صفات هم  با اسامی مفرد و هم  با اسامی جمع به یک شکل به کار میروند .

مثال:

 مکان صفات                                                                 

صفت‌ها مي‌توانند در موقعيت‌ها و جاهاي مختلفي در يک جمله ظاهر شوند که در زير به مهمترين اين موقعيت‌ها اشاره مي‌شود

1 - قبل از يک اسم

a good man, an old car, the green carpet

گاهي بيش از يک صفت، اسمي را توصيف مي‌کنند :

a good young man,  the beautiful green carpet

 : am , is , are (be)پس از فعل 2 -

You are beautiful.

She is fat.

The bus is late.

میتوانند قبل از صفت قرار بگیرند (seem، look، become و stay) افعال ديگري نيز مانند  •

It looks interesting. (جالب به نظر مي‌رسد.)

It is becoming sunny. (هوا دارد آفتابي مي‌شود.)

 که در اين صورت کلمه اصلي يک عبارت اسمي محسوب مي‌شود:  ( the)3 – پس از

the young جوانان

the old پيران

the dead مردگان

the English انگليسي‌ها

ترتيب صفات

مي‌دانيم که صفت‌ها معمولاً قبل از اسم مي‌آيند، اما اگر بيش از يک صفت اسمي را توصيف کنند، در اينصورت صفتها معمولاً به ترتيب خاصي قرار مي‌گيرند:

)                      Comparative & Suprlative ).صفات تفضيلی و عالی

• نحوه ساخت صفات تفضيلی

) به انتهای صفات يک هجايی : er) الف – با افزودن

old ,  older

bright,  brighter

) به ابتدای صفات چند هجايی : more)ب – با افزودن

difficult,  more difficult

interesting,  more interesting

 • نحوه ساخت صفات عالی

 به انتهای صفات يک هجايی : (est) الف – با افزودن

old,  oldest

bright,  brightest

) به ابتدای صفات چند هجايی : the most ) ب – با افزودن

difficult,  the most difficult

interesting,  the most interesting

چند نکته املايي

 • صفاتی که به Y ختم میشوند , هنگام اضافه کردن er و est, y به i تبدیل میشود :

pretty,  prettier,  prettiest

happy,  happier,  happiest

funny,  funnier,  funniest

• هنگام اضافه کردن er یا est به انتهای صفات یک هجایی که دارای یک حرف با صدا ( a¸i¸e¸o¸u) هستند و به یک حرف بی صدا ختم میشوند , حرف بی صدای آخر تکرار میشود :

big,  bigger,  biggest

sad,  sadder,  saddest

hot,  hotter,  hottest

fat,  fatter  fattest

- ولي اگـر صفتي داراي بيش از يـک حرف صدادار بود، در ايـن صـورت حرف بي‌صداي آخر تکـرار نمي‌شود:

great,  greater,  greatest

 صفاتی که به e ختم میشوند , هنگام اضافه کردن er یا est , e خود را از دست میدهند :•

blue, bluer, bluest

large, larger, largest

strange, stranger, strangest

مقایسه

1 –صفت قیاسی همتراز : برای مقایسه افراد , مکان ها , اشیاء و ... وقتی که هیچ تفاوتی میان آنها وجود نداشته باشد :

as + صفت + as

• I'm as happy as you. (من به اندازه تو خوشحال هستم.)
• Farhad is almost as tall as his father. (فرهاد تقريباً به بلندي پدرش است.)

2 – صفت قیاسی تفضیلی : برای مقایسه دو شخص , دو چیز و ... از صفت تفضیلی به همراه than استفاده میشود :

• She looks younger than my mother.
  (از مادرم جوانتر به نظر مي‌رسد.)
•  
• I think writing is easier than speaking.
  (گمان مي‌کنم نوشتن از صحبت کردن راحت‌تر است.)
•  
• The man on the right is taller than the man on the left.
  (مرد سمت راستی از مرد سمت چپی بلندتر است.)

3 – صفت قیاسی عالی : برای مقایسه بیش از دو شخص یا دو چیز از صفت عالی استفاده میشود :

• He's the oldest teacher in our school.
  (او مسن ترين معلم مدرسه ماست.)
• It must be the most expensive car in the world.
  (اين بايد گرانترين اتومبيل جهان باشد.)

صفات نامنظم

قوۀ مقننه

 ١­-  پارلمان را تعریف کنید؟

پارلمان به دستگاهی اطلاق میشود که کار ویژۀ آن وضع قانون یا قواعد کلی و لازم الاجراست .

در نظام مردم سالاری قوۀ مقننه به عنوان نماد حاکمیت مردم مهمترین نهاد سیاسی محسوب میشود.

نکته ١ : قوۀ مقننه یکی از قوای حاکم در نظام دموکراتیک میباشد.

نکته ٢ : قوۀ مقننه  دو وظیفۀ عمدۀ : ١- وضع قانون

                                                         ٢- نظارت بر اجرای قانون ̨را بر عهده دارد.

نکته ٣ : تعیین نمایندگان مردم برای قانونگذاری از طریق انتخابات بعمل می آید.

٢ - تعدد مجالس :

• تک بافت و بسیط تقریباً به تک مجلس معتقد هستند  (ایران و انگلستان )

• دو مجلسی در کشور های فدرال و بسیط (آمریکا ، سوئیس و آلمان )

نکته ١ : دو عامل پایه ای در ساختار کشورهای فدرال :    •  عامل وحدت طلبی و عامل پیوند منافع دولتهای عضو 

                                                                                     •  عامل کثرت : نماد استقلال هر دولت در برابر دولتهای دیگر و نهادهای مرکزی است .

نکته ٢ :    مجلس اول ) مجلس نمایندگان : وحدت طلبی توسط مردم ̨و تعداد آنها به نسبت جمعیت است  

                مجلس دوم ) کثـــــــرت طلبی : از هر ایالتی دو نفر ( در آمریکا ) 

دلایل طرفداران تک مجلسی در کشور های تک بافت ( بسیط )

١ - کند شدن قانون گذاریدر نظام دو مجلسی

٢ -  نادیده گرفتن احتمالی رأی اکثریت (مخصوصاً زمانی که اعضای مجلس دوم انتصابی باشند )

٣ - تجزیه ناپذیر بودن قوۀ قانونگذاری

مثال تک مجلسی : (ایران و عراق )

   • ایران با وجود شورای نگهبان به تطبیق قوانین با شرع و قانون اساسی میپردازد پس نیازی به مجلس دوم نیست

دلایل طرفداران دو مجلسی در کشور های فدرال :

١ - کار قانون گذاری به تأمل و تعمق نیاز دارد .

٢ - وجود مجلس عالی در کشور عامل ثبات وتعادل آن و از ارکان دمکراسی است .

٣ - خطر نظام تک مجلسی بر جامعه  به دو شکل بروز میکند :

الف ) تسلط مجلس واحد موجب خودکامگی شده و استبداد جمع به مراتب خطرناکتر از استبداد فرد است

  ب  )   با وجود نظام دو مجلسی اختلاف بین دو قوۀ مجریه و مقننه بهتر میتواند حل گردد

مثال دو مجلسی :

١- آمریکا

  • کنگره آمریکا مرکب از دو مجلس است .

١ -  مجلس نمایندگان : تعداد به تناسب  جمعیت ایالت ها  –  قوانین مالی و مالیات منحصراً در اختیار مجلس نمایندگان است .اگر رئیس جمهور اکثریت آرا  نصف + یک را نیاورد ) مجلس نمایندگان از میان سه نامزد یکی را به عنوان رئیس جمهور انتخاب میکند.

٢ -  مجلس سنا : هر یک از ایالت ها موظف به معرفی دو نماینده هستند (سناتور ) – حق دارند طرح های مالی و مالیاتی تصویب شده مجلس نمایندگان را اصلاح کنند  - مجلس سنا از میان دو معاونت که بیشترین آرا را بدست آورده یکی را به عنوان معاون رئیس جمهور انتخاب میکند .

نکته ١ : اگر رئیس جمهور، معاون و وزرا مرتکب جرم شده باشند مجلس نمایندگان پس از رسیدگی و تهیۀ مقدمات و صدور ادعا نامه (کیفر خواست) پرونده را به مجلس سنا فرستاده تا مجلس سنا مثل  یک دادگاه رسیدگی کند .

نکته  ٢ : در انتصاب وزیران ، دیپلمات ها  و  مستشاران دیوان عالی فدرال و رئیس جمهور باید با تأیید مجلس سنا اقدام کند. مجلس سنا در تصویب قرار داد ها مشارکت دارد . 

دو شرط اساسی برای تحقق نظام دو مجلسی در کشورهای فدرال

١ - برابری تعداد نمایندگان دول عضو در مجلس دوم (سنا ) در آمریکا

٢ -  برابری اختیارات دو مجلس در مورد قانونگذاری و حتی نظارت بر اجرای آن توسط قوۀ مجریه و ارکان آن 

مثال : ( آمریکا-آلمان- کانادا )

٢­- سوئیس

مجلس فدرال سوئیس از دو شورا ترکیب یافته :

١ - شورای ملی : از سوی مردم و به نسبت جمعیت از نظر قانون گذاری هردو شورا باهم برابرند .

٢ -  شورای دولتها : از سوی کانتون ها دو نماینده و یک نماینده از هر نیمه کانتون

نکته در دو مجلس سوئیس بعضی از موارد قانون گذاری باید مشترکاً صورت گیرد در نتیجه  قدرت اصلی به سوی مجلس ملی است چون تعداد آن بیشتر است .

٣ ­- آلمان

پارلمان این کشور از دو مجلس ترکیب یافته :

١ - مجلس فدرال بوندِ ستاگ : توسط مردم - به نسبت جمعیت

٢ - شورای فدرال بوندِ سرات : شمار نمایندگان سرزمینها و به نسبت حداقل هر سرزمین سه نماینده ، از سوی دول عضو تعیین میشوند .

نکته ) • مجلس اول قوی تر

        • تعیین صدر اعظم توسط مجلس اول

        • وزیران در برابر مجلس اول مسؤلند

        •در قانونگذاری مجلس اول قدرتمندتر است

٤ ­- اتریش

پارلمان اتریش مرکب از دو مجلس است :

١ - شورای ملی :از سوی مردم تعیین میشود به نسبت جمعیت

٢ - شورای فدرال : دارای 50 نماینده که از سوی مجالس سرزمینهای عضو تعیین میشود

٥ ­- هند

پارلمان هند از دو شورا تشکیل شده :

١ - مجلس مردم : از سوی مردم انتخاب میشوند

٢ - مجلس دولت ها :  - ١٢ نفر از سوی رئیس جمهوری منصوب میشوند

                                  - ٢٣٨ نفر از سوی مجالس مقنّنه دولت های عضو و شمار نمایندگان هر دولت عضو نسبت به جمعیت است

شرایط قسمت نمایندگی  (مجالس )

در نظام دموکراتیک  برای اعمال حاکمیت ملی از ناحیه صاحبان حقیقی قدرت سیاسی ( مردم ) و با توجه به مشکلات عملی اعمال مستقیم قدرت توسط مردم ̨نهاد نمایندگی مبنای مشارکت غیر مستقیم مردم در حکومت از طریق نمایندگان است .

این نمایندگی دارای ویژگی هایی است :  الف ) ملی بودن نمایندگی (نمایندۀ همۀ احاد مردم است )

                                                                 ب ) کلی بودن نمایندگی

                                                                  ج ) قائم به مشخص بودن

                                                                   د ) مشارکتی بودن نمایندگی ( با مشارکت جمیعی انتصاب شود)

 مهمترین تمهیدات برای تضمین عملکرد آزاد و مستقل نمایندگی ( مجلس )

الف ) مصونیت پارلمانی :

مصونیت پارلمانی اساساً پوششی قانونی است برای حفاظت نماینده در برابر تعقیب قضایی یا اعمال پلیسی و به دو شکل است :

                        • ماهوی ( عدم مسؤلیت )

                        • شکلی (تعرض ناپذیری )  

الف - 1 )مصونیت ماهوی ( عدم مسئولیت ) :

بر این اساس نماینده به خاطر گفتار ، نوشتار ، اعمال و تصمیمات و موضع گیری های خود نباید مورد تعقیب  و مؤاخذه قرار گیرد  

اجرای صحیح چنین مصونیتی محتاج رعایت شرایط زیر است :

١ -  مصونیت مداوم و مطلق باشد ( بدون استثناء در قلمرو نمایندگی مردم بوده و محدود به دورۀ نمایندگی نباشد )

٢ - اظهار نظر باید راجع به امور عمومی و منافع ملت باشد نه مسائل و امور خصوصی نماینده در سخنرانی ها ، انتقاد به دولت  و پرسش از وزیران استیضاح  

٣ - رعایت اصل پاسخگویی ( نماینده باید پاسخگو نسبت به اظهار نظر های خود در برابر اذهان عمومی باشد . ) 

٤ - عدم سوء استفاده از مصونیت : نماینده نباید با استفاده از این اصل به حریم آزادی ها و حقوق افراد لطمه وارد کند 

الف - 2 ) مصونیت شکلی  ( تعرض ناپذیری )

تعرض ناپذیری یعنی ممنوعیت تعرّض به نمایندگان در باب اعمالی که خارج از پارلمان انجام میدهند و در واقع این امر دنبالۀ  منطقی عدم مسؤلیت آنان در قبال وظایف پارلمانی است .

مصونیت شکلی مؤید این مفهوم است که در صورت ارتکاب جرم یا تخلف از ناحیه نماینده شیوۀ معمول  بازداشت و توقیف موجود در حقوق جزا و آیین دادرسی کیفری در مورد نماینده اجرا نمیشود . باید ابتدا از  مجلس نسبت به نماینده در خواست سلب مصونیت نموده و در صورت توافق مجلس ، نماینده همچون فرد معمولی در اختیار قوۀ قضائیه قرار میگیرد .

در اجرای مصونیت شکلی دو شرط زیر لازم است :

١ -در صورتی که جرم مشهود باشد ، مأموران حق بازداشت نماینده را دارند  ( ویژگی جرم مشهود آن است که به آسانی و وضوح مرتکب جرم را شناسایی کرد  )

٢ - دورۀ تعرض ناپذیری محدود به دورۀ اجلاس یا دورۀ تقنینیه  است .

ب ) حمایت از پارلمان در برابر اهانت

در جلسات علنی اگر اهانت از سوی :

•  تماشاچیان باشد : ( حفظ انتظامات بر عهده مأموران انتظامی  مجلس  زیر نظر رئیس هیأت رئیسه  پارلمان است.)

•  از سوی نمایندگان نسبت به یکدیگر : ( خود مجلس همانند دادگاهی به جرم ارتکابی رسیدگی میکند )

کیفرهای اعمال شده توسط مجلس :

١ – اخطار رسمی توسط رئیس مجلس در جلسه عمومی

٢ – توبیخ نماینده در جلسه علنی و رسمی

٣ – زندانی کردن نماینده

٤ – اخراج موقتی نماینده از پارلمان

 آیا شغل نمایندگی با دیگر مشاغل قابل جمع است ؟

شغل نمایندگی قابل جمع با دیگر مشاغل نیست (اجرایی ، قضائی ) هر کس برای ورود به شغل نمایندگی قوۀ مقننه برای نامزد شدن استعفا دهد ( استعفا موقت ) در صورت پیروزی باید استعفا دهد .

حقوق و پاداش نمایندگی : نمایندگان مبالغی به عنوان حقوق دریافت می کنند .

ﻫ) استقلال  پارلمان  

پارلمان از سه جهت استقلال دارد :  ١ - استقلال اداری

                                                       ٢ - استقلال مالی

                                                       ٣ - استقلال نظامنامه ای 

١ – استقلال اداری پارلمان :

شخصیت متمایز پارلمان و نوع فعالیت آن ایجاب میکند که از حیث اداری تابع هیچ دستگاهی نباشد .

سازمان  اداری پارلمان زیر نظر رئیس و هیأت رئیسه عمل مینماید .

٢ – استقلال مالی :

مجلس در تهیه و تصویب و اجرای بودجۀ خود مستقل است . استقلال مالی اساساً مظهر حاکمیت است و پارلمان که مصداق حاکمیت است دارای چنین استقلالی است .

٣ – استقلال نظام نامه

تصویب نظامنامۀ داخلی و نحوۀ اعمال حقوق پارلمان در زمینه قانون گذاری و نظارت بر قوۀ مجریه به عهدۀ پارلمان است .

و ) ساختار و استخوان بندی پارلمان

پارلمان برای انجام وظایف خود دارای ساختار خاصی است و مهمترین ساختار پارلمان به شرح زیر است :

١ - رئیس و هیأت رئیسه :

رئیس مسئول ادارۀ جلسات و رهبری مذاکرات است ̨بالاترین شخص در پارلمان است  . نحوۀ انتخاب رئیس و هیأت رئیسه در کشور های مختلف فرق میکند . در ایران در اولین جلسه رئیس سنی انتخاب میشود(بصورت موقت)  تا انتخاب رئیس شود ؟

٢ - سازمان اداری :

اهم واحدهای اداری  :

1. واحد اداری ٢ . کار گزینی ٣. امور مالی ٤ . کتابخانه ٥ . حسابداری ٦ . ساختمان ٧ . کار پردازی ٨ . حمل و نقل  ٩ . انتشارات

 کمیسیون ها

کمسیون ها در واقع گروه های کار هستند که بر حسب ضوابط معین ( تخصصی ) سازماندهی میشود .

کمسیون ها تقسیم میشوند به :

  • کمسیون عادی ( اعضای آنها بر اساس عضویت در پارلمان انتخاب میشوند )

  •  کمسیون تخصصی

مهمترین نوع کمسیون های عادی :

١- شعب :  برای شرکت همۀ نمایندگان در بررسی موضوع معین نمایندگان را به بخش های مختلف تقسیم میکنند.

مثل : (شعب بررسی اعتبار نامه نمایندگان ) که به شکل قرعه کشی انتخاب میشوند.

٢ - کمیسیون کامل مجلس : برای بررسی ابتدایی لوایح و طرحها از کلیه اعضای مجلس تشکیل میشود در مورد موضوع بررسی و بحث میشود و به تصویب اکثریت کمیسیون رسیده بلافاصله در جلسه علنی مطرح میشود .

 کمیسیونهای تخصصی

کمیسیون تخصصی به بررسی تخصصی و فنی مسأله ما می پردازند و بر دو نوع اند:

١ - کمیسیون موقتی  : موردی است و برای بررسی و تفحص در امر بخصوص تشکیل میشود . به محض بررسی و اعلام نتیجه کمیسیون هم از بین میرود .

٢ - کمیسیون دائمی : در طی دوره قانون گذاری موجود است . (اعضاء متخصص در مسأله هستند )

کمیسیونهای تحقیق

تحقیق راجع به اتهامات نمایندگان  و تهیه گزارش برای جلسه عمومی مجلس است یا برای اتهامات مقامات اجرایی

کمیسیونهای مشترک

در پارلمان هایی که دو مجلس دارند بوجود می آید . اگر در مورد موضوعی اختلاف داشته باشند از سوی دو مجلس اعضای مساوی انتخاب و با هدف رسیدن به راه حل مرضی الطرفینی دست یابند بوجود می آید.

وظایف و اختیارات پارلمان

اولین وظیفه وضع قانون : البته اعمال حاکمیت ملی و تحقق عینی خواستۀ ملت قوۀ مقننه مبادرت به وضع قانون و مقررات میکند که موجد حق و تکلیف برای شهروندان و حاکمان است . وضع قانون هرچند وظیفۀ پارلمان است اما در نظامهای مبتنی بر رژیم پارلمانی قوا و نهادهای دیگر  دارای ابتکار عمل در این موضوع هستند .  

مثال : قوۀ مجریه در تقدیم لایحه قانونی عملاً در وضع قانون مشارکت دارد .

مراحل قانون گذاری : ١ .پیشنهاد قانون

                                ٢ . فرایند تصویب

نکته 1 ) پیشنهاد وضع قانون اگر از سوی نمایندگان مجلس باشد به آن طرح گفته میشود .

نکته 2 )اگر پیشنهاد از طرف قوۀ مجریه باشد به آن لایحه گفته میشود .

نکته 3 ) پیشنهاد لایحه از طرف قوۀ مجریه در رژیم های پارلمانی و مختلط مطرح است ولی در رژیم ریاستی بخاطر استقلال قوا و تخصصی بودن وظایف آنها اصولاً نمیتوان از طرف قوۀ مجریه لایحه ای تقدیم پارلمان نمود .

فرآیند تصویب :

پس از وصول پیشنهاد قانونی به صورت دو مرحلۀ ( طرح و  لایحه ) به هیأت رئیسۀ پارلمان و اعلام رسمی وصول آن از ناحیه هیأت رئیسه ابتکار قانونی در دستور کار مجلس قرار میگیرد و مراحل زیر را طی میکند :

• اعلام وصول از سوی هیأت رئیسه و ارسال آن به کمیسیون های تخصصی

• رسیدگی اولیه در کمیسیون تخصصی

• ارائه گزارش کمیسیون به پارلمان جهت تصویب کلیات

• اظهار نظر موافقین و مخالفین در مورد کلیات در صحن علنی مجلس و به رأی گذاشتن کلیات

• رسیدگی به تک تک مواد طرح یا لایحه در صحن علنی مجلس پس از تصویب کلیات

• تصویب آن

 وظیفه نظارت :

در رژیم پارلمانی با توجه به اینکه نمایندگان عصارۀ ملت بوده دارای اقتدار خاصی نسبت به سایر قوا هستند و با توجه به اهرم ها و مکانیسم هایی که در این راستا دارند میتوانند بر ساختار اعضا و کلیت نهادها و ارکان حکومتی علی الخصوص قوۀ مجریه تأثیر بگذارند از جملۀ ابزارهای نظارت سیاسی در رژیم پارلمانی وجود دارد به عنوان مثال : تذکر - سؤال - استیضاح - تحقیق و تفحص نام برد .

                       ١ .  استطلاعی : کمیسیون اصل ٩٠  

                       ٢ . استصوابی: مسؤلیت سیاسی وزرا 

 سایر وظایف  :

وظایف پارلمان علاوه بر وضع قانون ونظارت بر اجرای آن وظایف دیگری را دارا است که در کشورهای مختلف متفاوت است .

مثال : در ایران ( وضع قانون - نظارت بر آن - انتخاب حقوقدان - شورای نگهبان - قانون اساسی - اعطای رای اعتماد به دولت و وزراء  تفسیر قوانین و ... )