مراجع انتظامی مالیاتی :

1-هیئات عالی انتظامی مالیاتی

2-دادستان انتظامی مالیاتی

هیات عالی انتظامی مالیاتی :

الف ) ترکیب هیات عالی انتظامی :

مرکب از سه نفر عضو اصلی و دو نفر علی البدل از کارمندان بصیر و مطلع وزارت با حداقل 16 سال سابقهخدمت و 6 سال سابقه در مشاغل مالیاتی . انتصاب برای مدت 3 سال و غیر قابل تغییر مگر بدرخواست شخصی یا حکم قطعی دادگاه اختصاصی – پس از سه سال ابقاء بلامانع است و به پیشنهاد رئیس سازمان و حکم وزیر منصوب میشوند

ب ) وظایف و اختیارات هیات های عالی انتظامی :

1-      رسیدگی به امور اداری در امور مالیاتی کلیه ماموران مالیاتی و نمایندگان سازمان در هیئت های حل اختلاف و کمیته سه نفره و سایر مامورین وصول مالیات حسب قانون و کسانی که با حفظ سمت وظایف ماموران مزبور را بحکم دادستان انتظامی انجام میدهند و تعقیب و رسیدگی کلیه پرونده های مطروحه در دادستانی و هیات عالی انتظامی سابق

2-     نفی و صلاحیت شاغلین مقامات مذکور (خلاف مروت) بدرخواست دادستان انتظامی

3-     رسیدگی به اعتراض رد صلاحیت شدگان توسط دادستان انتظامی

ج ) نحوه رسیدگی به تخلفات اعضای هیات عالی انتظامی :

مرجع رسیدگی مرکب از دونفر از اعضای هیات علمی انتظامی غیر از رئیس و یک نفر از اعضای شوراهای عالی مالیاتی جمعا 3 نفر بنا به معرفی شورا – پس از صدور رای ظرف 10 روز از طرف کارمند مورد تعقیب یا دادستانی انتظامی قابل اعتراض و تجدید نظر میباشد .

تجدیدنظر مرجع رسیدگی مرکب از 3 نفر :

1-      رئیس هیات عالی انتظامی

2-     رئیس شورای عالی مالیاتی

3-     یکی از اعضای هیات عالی انتظامی با قید عدم ذیمدخل بودن در رای بدوی و رای تجدیدنظر لازم الاجرا و قطعی است

دادستان انتظامی مالیاتی :

دادستان انتظامی از یکی از کارمندان عالیرتبه وزارت با حداقل 10 سال سابقه خدمت و 6 سال اشتغال در امور مالیاتی بپیشنهاد رئیس کل سازمان و حکم وزیر منصوب میشوند . همچنین میتوانند به تعداد کافی دادیار داشته باشند

الف ) ترتیب شروع رسیدگی

1-      شکایت ذینفع بر عدم رعایت مقررات قانونی

2-     گزارش مراجع رسمی

3-     ارجاع پرونده از طرف وزارت یا رئیس کل سازمان یا هیات عالی انتظامی

4-     مشهودات و اطلاعات دادستانی انتظامی

دادستان انتظامی میتواند پرونده را بایگانی یا قرار منع تعقیب یا ادعانامه تنظیم کند و به هیات عالی تسلیم کند . قرار منع تعقیب نیز به هیات عالی انتظامی اعلام و در صورت عدم انطباق توسط هیات عالی انتظامی خود راسا نسبت به رسیدگی اقدام مینماید .

ب ) وظایف و اختیارات دادستانی انتظامی

1-      رسیدگی و کشف و تعقیب تخلفات و تقصیرات مامورین دولتی ، نمایندگان سازمان در هیات حل اختلاف و اعضای کمیسیون سه نفره و سایر ماموران ذی مدخل در وصول مالیات حسب قوانین و کسانی که با حفظ سمت وظیفه ماموران مذبور را انجام میدهند

2-     تحقیق در خصوص جهات اخلاقی و اعمال و رفتار افراد مزبور

3-     اعلام نظر نسبت به ترفیع ماموران و نمایندگان سازمان در هیات حل اختلاف

4-     اقامه دعوی علیه مودیان و مامورین مالیاتی

انواع مالیاتها :

1-      مستقیم

2-     غیر مستقیم

تفاوت مالیاتهای مستقیم و غیر مستقیم :

1-      انتقال مالیات ) در مستقیم مالیات از مودی دریافت میگردد ولی در غیر مستقیم مالیات از شخص حقوقی یا حقوقی که از آن مالیات وصول میشود اجازه داده مبلغی را که به دولت پرداخت کرده از طریق افزایش قیمت خدمات یا محصولات به مصرف کننده انتقال دهد .

2-     عادلانه بودن مالیات مستقیم ) در مستقیم نظر به توان پرداخت مودی و متناسب آن اخد میگردد ولیکن در غیر مستقیم بدون در نظر گرفتن ثروتمند یا فقیر بودن صورت میگیرد .

3-     سهل الوصول بودن مالیات غیر مستقیم ) بعلت اینکه ازمودی واقعی وصول میگردد بسیار راحت تر وصول میشود .

4-     منابع قانونی مختلف ) مالیاتهای مستقیم دارای قانون مشخص و مدون است ولیکن مالیات غیر مستقیم در یک منبع جمع نیست .

5-     خصلت دایمی بودن مالیات مستقیم ) مالیات بر درآمد و دارایی دائمی است ولی در مالیاتهای غیر مستقیم هرگاه مودی کالایی بخرد یا قادامی کند که مستلزم پرداخت مالیات غیر مستقیم باشد .

6-     وجود ادارات مختلف ) در تمامی کشورها اداره مالیات مستقیم و غیر مستقیم مجزاست

7-     اختیاردولت در توقیف و تصرف ) دولت حق دارد در مالیاتهای مستقیم برای وصول دارائیهای مودی را توقیف و تصرف کند ولی در غیر مستقیم چنین اختیاری متصور نیست .

مالیاتهای مستقیم :

الف ) مالیات بر درآمد

ب ) مالیات بر دارایی

انواع مالیات بر درآمد :

1-      مالیات بر درآمد شرکتها

2-     مالیات بر درآمد حقوق

3-     مالیات بر درآمد مشاغل

4-     مالیات بر درآمد کشاورزی

5-     مالیات بر درآمد اجاره املاک

6-     مالیات بر درآمد درآمدهای اتفاقی

7-     مالیات بر درآمد درآمدهای حاصل از منابع مختلف

نکته ) در قانون مصوب سال 1380 مورد 7 حذف گردیده است .

انواع مالیات بر دارائی :

1-      مالیات سالیانه املاک

2-     مالیات بر اراضی بایر

3-     مالیات بر ارث

4-     مالیات بر حق تمبر

نکته ) در قانون مصوب سال 1380 بندهای 1 تا 3 حذف گردیده است .

اقسام مالیات بر درآمد :

الف – 1 ) اشخاص حقوقی ( شرکتها )

جمع درآمد شرکتها و درآمدهای ناشی از فعالیتهای انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف داخل ایران یا خارج از ایران تحصیل میشود و پس از وضع زیانهای حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیتها ی مقرر باستثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه میباشد مشمول 25%

در مورد اشخاص حقوقی غیر تجاری که بمنظور تقسیم سود تاسیس نشده اند در صورتیکه دارای فعالیت اقتصادی باشند از ماخذ کل درآمد مشمول مالیات ، فعالیت انتفاعی آنها مالیات بشرح مقرر وصول میشود .همچنین اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج از ایران باستثنای مشمولان تبصره 5 ماده 109 و ماده 113 از ناحیه کل درآمدهای مشمول مالیاتی (بند اشخاص مشمول مالیات مطالعه شود )مشمول این قانون میباشند .

نکته 1 ) درموقع احتساب مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی اعم از ایرانی یا خارجی مالیاتهایی که قبلا پرداخت شده با رعایت مقررات مربوط از مالیات متعلق کسر خواهد شد و اضافه پرداختی از این بابت قابل استرداد است . همچنین اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به سود سهام یا سهام الشرکه فرد از شرکتهای پذیرنده سرمایه مشمول مالیات دیگر نخواهند بود .

نکته 2 ) در مواردیکه بموجب قانون مصوب وجوهی تحت عناوین دیگری غیر از مالیات بر درآمد از ماخذ درآمد مشمول مالیات اشخاص قابل وصول باشد مالیات اشخاص پس از کسر وجوه مزبور بشرح مقرر مربوط محاسبه خواهد شد .

لازم بذکر است که طبق قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 دونوع مالیات از شرکتهای 100% خصوصی اخذ میگردید مالیات بر درآمد ویژه و مالیات بر سود سهام ولیکن در قانون اصلاحی 1380 بمنظور جلوگیری از مالیات مضاعف ، مالیات بر سود سهام و مالیات در سهم الشرکه حذف گردید و نوع سهام ( بی نام – با نام ) ملاک تعیین میزان مالیات قرار نمیگیرد .